Próżnia kosmiczna nie jest całkowicie pusta. To środowisko o ekstremalnie małej gęstości materii, ale wciąż można w nim znaleźć pojedyncze atomy i cząstki, a także promieniowanie i pola fizyczne.
Co właściwie oznacza słowo „próżnia” w kosmosie?
W języku potocznym próżnia kojarzy się z „niczym”, ale w fizyce chodzi o obszar, w którym jest znacznie mniej cząstek niż w atmosferze Ziemi. Między planetami i gwiazdami nadal krążą rozproszone atomy gazu (głównie wodoru i helu), drobiny pyłu oraz cząstki wyrzucane przez Słońce. Różnica polega na tym, że są one tak rzadko rozmieszczone, iż zwykle nie tworzą „powietrza” w znanym nam sensie.
Co wypełnia przestrzeń międzyplanetarną i międzygwiazdową?
W Układzie Słonecznym ważnym składnikiem jest wiatr słoneczny, czyli strumień naładowanych cząstek płynących ze Słońca. Dalej, w przestrzeni międzygwiazdowej, występuje bardzo rozrzedzony gaz i pył tworzące ośrodek międzygwiazdowy. Nawet jeśli „czegoś” jest tam niewyobrażalnie mało, w skali ogromnych odległości ma to znaczenie: wpływa na rozchodzenie się fal radiowych, na ruch i nagrzewanie pyłu oraz na to, jak powstają obłoki gazu, z których mogą rodzić się gwiazdy.
Dlaczego w próżni nadal jest promieniowanie?
Przez kosmos przechodzi światło gwiazd, promieniowanie podczerwone od pyłu i inne fale elektromagnetyczne. Istnieje też słabe promieniowanie tła docierające z całego nieba. Promieniowanie nie wymaga „powietrza”, by się rozchodzić, dlatego nawet w bardzo rozrzedzonym środowisku można przekazywać energię na duże odległości.
Czy da się uzyskać idealną próżnię?
W praktyce nie: zarówno w kosmosie, jak i w laboratorium zawsze pozostają jakieś cząstki, a także pola i promieniowanie. Można jednak tworzyć warunki „prawie próżniowe”, które dobrze przybliżają sytuację w przestrzeni kosmicznej. To wystarcza, by opisywać wiele zjawisk: brak przewodzenia ciepła jak w powietrzu, brak dźwięku oraz to, że obiekty poruszają się bez oporu atmosferycznego.
Stopka końcowa: https://nextor.pl/category/poznaj-kosmos/
Ilustracja została przygotowana z użyciem sztucznej inteligencji w celach ilustracyjnych.
Materiał ma charakter popularnonaukowy i wyjaśnia zagadnienie na podstawie aktualnej wiedzy naukowej.
