Międzynarodowy zespół badaczy opisał niezwykłą cechę gorącego Jowisza CoRoT-2b: planeta ma obracać się „wstecz” względem tego, czego zwykle oczekuje się po tego typu obiektach. To ważne, bo pokazuje, że nawet wśród pozornie podobnych gorących Jowiszów nie da się zastosować jednego prostego modelu.
Gorące Jowisze już wcześniej zmieniły nasze wyobrażenia o układach planetarnych. To gazowe olbrzymy krążące bardzo blisko swoich gwiazd, przez co panują na nich skrajne temperatury, a ich atmosfery bywają „napompowane” i nietypowe. Wiele z nich jest też związanych pływowo, czyli najprościej mówiąc stale pokazuje gwieździe tę samą stronę, co daje ogromne różnice temperatur między dniem i nocą.
CoRoT 2b wymyka się prostym schematom.
W nowej pracy, zgłoszonej do The Astronomical Journal, badacze opisują CoRoT-2b jako planetę krążącą wokół gwiazdy podobnej do Słońca w zaledwie 1,7 dnia. Jest przy tym około 3,5 razy masywniejsza od Jowisza, a jej promień jest tylko mniej więcej o połowę większy. Mimo dużej masy również ma „nadętą” atmosferę, co od dawna stanowi zagadkę.
Wcześniejsze obserwacje sugerowały, że CoRoT-2b nie jest typowo związana pływowo z gwiazdą, a jej najgorętszy obszar atmosfery znajduje się po przeciwnej stronie planety niż zwykle. Te wnioski omawiano już w badaniu z 2018 roku opublikowanym w Nature Astronomy.
Obserwacje przed i po zaćmieniu ujawniły zaskoczenie.
W najnowszej analizie zespół wykorzystał dane z teleskopów naziemnych, szczególnie z Very Large Telescope w Chile. Kluczowe były pomiary w fazach tuż przed i tuż po tym, jak planeta przechodzi za swoją gwiazdą, czyli w tzw. fazach przed- i pozaćmieniowych. To właśnie porównanie tych momentów pozwala lepiej uchwycić, jak rozkłada się emisja i „pogoda” na planecie.
Po dokładnej analizie badacze stwierdzili, że CoRoT-2b najpewniej obraca się do tyłu w porównaniu z tym, co uznaje się za typowe dla gorących Jowiszów. Dodatkowe obliczenia wskazały też, że doba na CoRoT-2b jest dwa razy dłuższa niż jej rok, co oznacza, że planeta obraca się wolniej, niż okrąża swoją gwiazdę.
Dlaczego to ma znaczenie dla astronomii planet.
Jak opisano w artykule Universe Today, autorzy podkreślają, że nie działa podejście „jeden rozmiar dla wszystkich”, nawet w grupie planet intensywnie badanych od lat. Każdy kolejny gorący Jowisz potrafi dołożyć element układanki, który zmusza do dopracowania modeli opisujących atmosfery i dynamikę egzoplanet.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Universe Today
