Międzygwiezdna kometa 3I/ATLAS, trzeci znany przybysz spoza Układu Słonecznego, gwałtownie pojaśniała podczas zbliżania się do Słońca. Przez wiele tygodni była niemal dokładnie za naszą gwiazdą w stosunku do Ziemi, co uniemożliwiało obserwacje naziemne. Dlatego astronomowie sięgnęli po satelity monitorujące koronę słoneczną: STEREO-A, SOHO i GOES-19. Z zebranych danych wynika, że gdy kometa zbliżała się z około 2 do 1,36 jednostki astronomicznej, jej blask rósł wyjątkowo szybko.
Analiza jasności pokazała zależność znacznie bardziej stromą niż u typowych komet. Wzrost odpowiadał mniej więcej odwrotności odległości heliocentrycznej podniesionej do potęgi 7,5, co oznacza około dwukrotnie szybsze rozjaśnianie niż zwykle. Jednocześnie kolor 3I/ATLAS przesunął się ku niebieskiemu, co sugeruje dominujący udział gazów w świeceniu komy. Najbardziej prawdopodobnymi sprawcami są emisje cząsteczek takich jak cyjanogen, być może także amoniak, które wzmacniają niebieską poświatę.
Obrazy z koronografu GOES-19 rozdzieliły kometę jako obiekt otoczony rozległą komą sięgającą na niebie około czterech minut łuku. To bezpośredni dowód intensywnego uwalniania materii w miarę ogrzewania jądra przez Słońce. 29 października 3I/ATLAS minęła peryhelium i mogła osiągnąć około 9 magnitudo, a więc jasność dostępną dla mniejszych teleskopów amatorskich. W kolejnych tygodniach, gdy obiekt wyłoni się z blasku słonecznego, możliwe będą dokładne obserwacje z Ziemi, które zweryfikują tempo zmian i pozwolą śledzić ewolucję ogona.
Skąd tak niezwykła przemiana? Badacze rozważają kilka scenariuszy: nietypowy skład chemiczny międzygwiezdnego jądra, specyficzne uwarunkowania geometryczne względem Słońca lub efekty powierzchniowe, na przykład lawinowe odsłanianie świeżych warstw lodu. Niewykluczone, że długotrwała wędrówka między gwiazdami „zahartowała” kometę i dziś widzimy rezultat tych osobliwości. Niezależnie od mechanizmu, 3I/ATLAS staje się cennym laboratorium do badania aktywności obiektów spoza naszego systemu. Opis oparto na materiale Marka Thompsona oraz danych NOIRLab/NSF/AURA i zespołów misji STEREO, SOHO i GOES zacytowanych w serwisie Universe Today.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Universe Today
