Nowe modele sugerują, że niezwykle wolny i w dodatku wsteczny obrót Wenus mógł być skutkiem bardzo wczesnego, ogromnego zderzenia. Chodzi o uderzenie ciała wielkości Księżyca, które mogło przestawić młodą planetę na tor rotacji obserwowany dziś.
Wenus obraca się wokół osi w sposób nietypowy: robi to bardzo wolno i w kierunku przeciwnym niż większość planet Układu Słonecznego. Ta cecha od lat była zagadką, bo sama Wenus jest podobna rozmiarem do Ziemi, a jednak jej „zegar dobowy” wygląda zupełnie inaczej.
Nowa praca pokazuje, że kluczowy mógł być jeden bardzo silny cios.
Zderzenie, które mogło ustawić Wenus na nowo.
Autorzy zaprezentowali wyniki modeli na spotkaniu European Geosciences Union w Wiedniu. W symulacjach „rzucają” w Wenus masywny obiekt i sprawdzają, jak planeta się odkształca oraz co dzieje się z jej ruchem obrotowym i wnętrzem. Według nich uderzenie pod dużym kątem przez obiekt o masie około jednej dziesiątej masy Wenus mogło mocno spowolnić pierwotnie szybko wirującą planetę, a w pewnych wariantach nawet nadać jej obrót wsteczny.
Co ważne, zespół wiąże takie zdarzenie z bardzo wczesnym etapem historii Wenus, w pierwszych dziesiątkach milionów lat po jej uformowaniu.
Skutki uderzenia sięgałyby aż do płaszcza.
Symulacje przewidują też naturalny skutek „gigantycznych impaktów”: powstanie globalnego oceanu magmy. Jego głębokość zależałaby od szczegółów zderzenia, od stosunkowo płytkiej warstwy stopu po niemal całkowicie stopiony płaszcz. W opisywanym scenariuszu mogło dojść nawet do stopienia zdecydowanej większości wenusjańskiego płaszcza, czyli warstwy między jądrem a skorupą.
Jednocześnie autorzy podkreślają, że jeśli powierzchnia efektywnie wypromieniowuje ciepło w kosmos, taki „oceanu magmy” może z czasem ostygnąć, a po bardzo długim okresie ewolucji planeta może wyglądać podobnie do wariantu bez uderzenia. To oznacza, że ślady takiego wydarzenia mogą nie być oczywiste.
Dlaczego tempo obrotu planety jest tak ważne.
Jak opisano w artykule Universe Today, tempo rotacji wpływa na to, jak planeta rozprowadza energię, a także na tworzenie chmur. Z tego powodu historia obrotu Wenus jest jednym z kluczowych elementów opowieści o jej klimacie i o tym, czy w przeszłości mogły tam istnieć warunki bardziej sprzyjające.
Wciąż pozostaje sporo znaków zapytania. Dyskutowane jest na przykład, czy takie zderzenie mogło mieć związek z brakiem tektoniki płyt na Wenus. Autorzy zwracają też uwagę na inną otwartą kwestię: czy wnętrze Wenus może nadal zawierać wodę, co miałoby duże znaczenie dla scenariuszy jej ewolucji.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Universe Today
