Astronomowie uchwycili niezwykły sygnał z bardzo odległej galaktyki MXDFz4.4, z której wydostało się wysokoenergetyczne światło UV zdolne jonizować wodór. To zaskoczenie, bo we wczesnym Wszechświecie taki promień powinien być skutecznie tłumiony przez gaz międzygalaktyczny.
Światło, które nie powinno było przejść.
Badacze wykorzystali dane z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, a także obserwacje z James Webb Space Telescope i teleskopu VLT. Wykryto tzw. jonizujące fotony ultrafioletowe, czyli promieniowanie na tyle energetyczne, że potrafi „wyrywać” elektrony z atomów wodoru. Najprościej mówiąc, to rodzaj światła, które pomaga zamieniać neutralny wodór w zjonizowaną plazmę.
Trop prowadzi do epoki, gdy kosmos „jaśniał”.
We wczesnych setkach milionów lat po Wielkim Wybuchu przestrzeń między galaktykami była wypełniona neutralnym wodorem, który tworzył coś w rodzaju kosmicznej mgły i blokował przenikanie takiego promieniowania. Z czasem pierwsze gwiazdy i galaktyki jonizowały ten gaz, a Wszechświat stawał się coraz bardziej przezroczysty. Jak opisano w artykule Live Science, wykrycie jonizującego UV z MXDFz4.4 jest najwcześniejszym takim przypadkiem i nastąpiło mniej więcej 250 milionów lat po zakończeniu tego wielkiego przejścia, zwanego epoką rejonizacji.
Mała galaktyka, a tempo jak w „fabryce” gwiazd.
MXDFz4.4 wyróżnia połączenie kompaktowych rozmiarów i bardzo intensywnego tworzenia gwiazd. Jest około 100 razy mniejsza powierzchniowo od Drogi Mlecznej, a jednocześnie ma około 10 razy szybsze tempo formowania gwiazd. W praktyce oznacza to ścisk młodych, masywnych gwiazd w niewielkim obszarze, co może pomagać „wybijać” kanały w gazie i ułatwiać ucieczkę jonizującego światła z samej galaktyki, a potem także przez przestrzeń międzygalaktyczną.
Dlaczego to odkrycie jest ważne.
Zespół sugeruje, że takie krótkie, intensywne epizody gwiazdotwórcze mogły mieć duży udział w rozpraszaniu dawnej „mgły” z wodoru. MXDFz4.4 może być więc wskazówką, jak dokładnie Wszechświat przeszedł od epoki nieprzezroczystości do stanu, w którym światło mogło swobodnie podróżować na wielkie odległości.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Livescience.Com
