Mars Express uchwycił w regionie Mamers Valles na Marsie dziesiątki aktywnych diabełków pyłowych, które na pierwszy rzut oka łatwo przeoczyć. To ważne, bo te krótkotrwałe wiry są jednym z głównych mechanizmów przenoszenia pyłu po całej planecie.
Na zdjęciach widać małe, jasne punkty z delikatnym, różowawym „ogonem” przypominającym cień. To ślad ruchu wiru w trakcie wykonywania obrazu. Jak opisano w artykule ESA, w tym zestawie danych można doliczyć się ponad 30 takich zjawisk w jednym ujęciu.
Dlaczego te wiry widać dopiero po chwili.
Diabełki pyłowe powstają, gdy nagrzana Słońcem powierzchnia ogrzewa powietrze tuż nad gruntem. Najprościej mówiąc, cieplejsze powietrze unosi się, zaczyna wirować i porywa ze sobą drobny pył. Marsjańskie wiry przypominają te znane z suchych obszarów Ziemi, ale mogą być dużo większe, przemieszczać się na znaczne odległości i osiągać wysokie prędkości.
Spryt kamery polega na tym, że rejestruje czas.
Mars Express tworzy obraz w oparciu o kolejne ujęcia z kilku kanałów kamery High Resolution Stereo Camera. Każdy patrzy nieco inaczej lub w innym „kolorze”, a potem te widoki są składane w całość. Jeśli powierzchnia się nie zmienia, wszystko idealnie się pokrywa. Gdy jednak coś porusza się w czasie wykonywania serii, pojawia się jako wyraźny szczegół odcinający się od tła.
Mamers Valles to krajobraz pełen śladów dawnej aktywności.
Samo Mamers Valles to rozległy, popękany i labiryntowy układ kanionów oraz dolin. W okolicy widać strome, płaskie wzgórza, urwiska i lodowce przykryte rumoszem. Chodzi o lód wodny schowany pod warstwą skał i pyłu, dzięki czemu nie „ucieka” do atmosfery mimo dzisiejszych warunków na powierzchni Marsa. W dolinach dostrzegalne są też ciemniejsze pasma materiału, które mogą być wulkanicznymi piaskami przemieszczonymi przez wiatr.
Takie obrazy to nie tylko efektowne widoki. Zestawianie danych z różnych kanałów pozwala też wyznaczać kierunek i prędkość przemieszczania się wirów oraz lepiej śledzić, jak wiatry „zamiatają” pył wokół planety. To kolejny przykład tego, jak wieloletnie mapowanie Marsa przez Mars Express nadal dostarcza świeżych obserwacji z pozornie dobrze znanych regionów.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: ESA
