Teleskop Hubble’a dostarczył najmocniejszych jak dotąd dowodów na to, że bardzo młoda Droga Mleczna wchłonęła dawną galaktykę karłowatą. To ważne, bo przesuwa udokumentowaną historię „sklejania się” naszej galaktyki o około 1,8 miliarda lat dalej w przeszłość niż wcześniejsze ustalenia, jak opisano w artykule NASA.
Kiedy Droga Mleczna była jeszcze młoda.
Dzisiejsza Droga Mleczna to ogromna galaktyka spiralna, ale nie powstała od razu w obecnym kształcie. Rosła na dwa sposoby: tworząc nowe gwiazdy z własnych obłoków gazu oraz przechwytując gwiazdy, gaz i ciemną materię w zderzeniach i połączeniach z mniejszymi galaktykami. W ostatnich latach badacze odtwarzali kolejne etapy tej historii, jednak najdawniejsze epizody pozostawały niejasne i sporne.
Gromady kuliste działają jak kosmiczne „archiwa”.
Zespół wykorzystał Hubble’a do przyjrzenia się gromadom kulistym, czyli zwartym, prawie kulistym skupiskom od dziesiątek tysięcy do nawet milionów gwiazd. Najprościej mówiąc, to jedne z najstarszych „pamiątek” w Drodze Mlecznej. Mogą przechowywać ślady gwiazd, które narodziły się w innych galaktykach, a później zostały do nas „dostarczone” podczas połączeń.
Badacze zanalizowali 39 gromad kulistych w wewnętrznych rejonach galaktyki, w obrębie około 20 tysięcy lat świetlnych od centrum, bo tam takie dawne ślady mogą najlepiej przetrwać. Dzięki wysokiej rozdzielczości i czułości obrazów z Hubble’a określili wiek gromad oraz ich „metaliczność”, czyli zawartość pierwiastków cięższych od helu. Dane te połączono z pomiarami z misji Gaia.
Trzecia grupa gromad odsłania bardzo stare zderzenie.
Wynik okazał się zaskakujący: oprócz gromad powstałych w Drodze Mlecznej i tych, które wiąże się z dobrze znanym dawnym połączeniem sprzed około 10 miliardów lat, wykryto trzecią populację. Te gromady są starsze od „przybyszów” z późniejszego zderzenia, ale młodsze od gromad uformowanych w samej Drodze Mlecznej, niezależnie od ich metaliczności. To układ, który wskazuje na jeszcze wcześniejsze, odrębne zdarzenie.
Z interpretacji przedstawionej w publikacji wynika, że około 11,8 miliarda lat temu Droga Mleczna wchłonęła galaktykę karłowatą nazwaną Low energy Kraken Heracles, w skrócie LKH. Miała ona w gwiazdach masę rzędu około 500 milionów mas Słońca, co stanowiło istotny ułamek masy naszej galaktyki na tamtym etapie jej rozwoju.
Dlaczego to zmienia opowieść o narodzinach naszej galaktyki.
Tak wczesne i duże połączenie ma konsekwencje dla tego, jak myślimy o początkach Drogi Mlecznej. Jeśli już na starcie znacząca część „cegieł” pochodziła z zewnątrz, to nie da się opisać jej najwcześniejszej ewolucji wyłącznie przez gwiazdy powstałe lokalnie. Zespół zapowiada dalsze badania gromad kulistych, by uporządkować pełną listę dużych zderzeń, które ukształtowały naszą galaktykę.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: NASA
