W jednym z najstarszych tekstów hinduistycznych, Rigwedzie, naukowcy odkryli prawdopodobnie najstarsze znane odniesienie do zaćmienia słońca, datowane na około 6 tysięcy lat temu. Ten starożytny tekst opisuje słońce jako „przebite” przez ciemność i mrok, a także sugeruje, że złe istoty sprawiły, iż „czary słońca zniknęły”. Odkrycie to wzbudziło duże zainteresowanie wśród astronomów i historyków, którzy uważają, że może ono stanowić pierwsze zapisane wspomnienie zaćmienia słońca w historii ludzkości.
Rigweda, będąca zbiorem hymnów i mądrości filozoficznych, powstała około 1500 roku p.n.e., jednak niektóre jej fragmenty mogą odnosić się do wydarzeń sprzed tysięcy lat. Na przykład, teksty te wspominają o miejscu wschodu słońca podczas równonocy wiosennej. Astronomowie wykorzystali te opisy, aby określić okres, kiedy takie zdarzenia mogły mieć miejsce. W Rigwedzie równonoc wiosenna opisana jest jako mająca miejsce w konstelacji Oriona, co sugeruje, że wspomniane wydarzenie miało miejsce około 4500 roku p.n.e.
Dzięki analizie symbolicznych i alegorycznych opisów w Rigwedzie, dwaj astronomowie – Mayank Vahia z Tata Institute of Fundamental Research w Mumbaju oraz Mitsuru Soma z Narodowego Obserwatorium Astronomicznego Japonii – zidentyfikowali fragmenty, które mogą opisywać całkowite zaćmienie słońca. W swoim artykule, opublikowanym w „Journal of Astronomical History and Heritage”, naukowcy wskazują, że opis nie wspomina o popularnym micie o Rahu i Ketu, który później stał się kluczowym elementem hinduskiej mitologii związanej z zaćmieniami. To sugeruje, że tekst mógł powstać przed stworzeniem tej mitologii.
Dalsze analizy pozwoliły astronomom zawęzić datę możliwego zaćmienia do dwóch dni: 22 października 4202 roku p.n.e. oraz 19 października 3811 roku p.n.e. Oba te wydarzenia miały miejsce w czasach, gdy równonoc wiosenna znajdowała się w konstelacji Oriona, a zaćmienie miało miejsce w rejonie, gdzie żyli autorzy Rigwedy.
To odkrycie sugeruje, że całkowite zaćmienia słońca fascynowały ludzi już w starożytności i były uważane za wydarzenia o wielkim znaczeniu kosmicznym. Przykład ten pokazuje, jak starożytne teksty mogą dostarczyć współczesnym badaczom wiedzy o dawnych zjawiskach astronomicznych, a także pogłębić nasze zrozumienie tego, jak nasi przodkowie postrzegali wszechświat.
Źródło: Live Science
