Po miliardach lat tajemnica narodzin światła we Wszechświecie wreszcie zaczyna się rozjaśniać. Dzięki obserwacjom wykonanym przez teleskopy Hubble’a i Jamesa Webba naukowcy odkryli, że to nie ogromne galaktyki ani czarne dziury, lecz maleńkie galaktyki karłowate mogły zapalić pierwsze światła we Wszechświecie – dosłownie i w przenośni.

Na początku czasu, tuż po Wielkim Wybuchu, przestrzeń wypełniała gorąca, gęsta mgła złożona z jonizowanej plazmy. Światło nie mogło się przez nią przedostać, więc kosmos był pogrążony w ciemności. Dopiero po kilkuset tysiącach lat, gdy temperatura spadła, protony i elektrony zaczęły łączyć się w neutralny wodór. Z tego gazu powstały pierwsze gwiazdy, których energia była tak potężna, że zaczęła „odzieranie” atomów z elektronów – proces zwany rejonizacją.

Przez długi czas sądzono, że za to „rozświetlenie” odpowiadały potężne galaktyki lub czarne dziury. Jednak dane z teleskopu Webba, analizujące gromadę galaktyk Abell 2744, przyniosły zaskakujący wynik: to maleńkie, liczne galaktyki karłowate emitowały wystarczająco dużo promieniowania ultrafioletowego, by przebić się przez mgłę wodorową. Według zespołu kierowanego przez astrofizyka Hakima Ateka z paryskiego Instytutu Astrofizyki, te mikroskopijne galaktyki były sto razy liczniejsze niż duże galaktyki i wytwarzały czterokrotnie więcej energii jonizującej.

Choć badanie obejmowało tylko niewielki fragment nieba, wyniki mogą całkowicie zmienić nasze rozumienie wczesnego Wszechświata. To właśnie te „kosmiczne karły” mogły sprawić, że światło po raz pierwszy rozbłysło na dobre – rozpraszając mrok kosmicznego świtu i otwierając drogę dla narodzin galaktyk, planet i życia. Jak podkreślają naukowcy, jesteśmy dopiero na początku tej podróży – ale już dziś widać, że teleskop Jamesa Webba rzeczywiście pozwala zajrzeć w same początki istnienia.

Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Science Alert

Oceń ten artykuł
Galaktyka Y1 180 razy szybciej od Drogi Mlecznej tworzy gwiazdy
Galaktyka Y1 180 razy szybciej od Drogi Mlecznej tworzy gwiazdyKOSMOS

Galaktyka Y1 180 razy szybciej od Drogi Mlecznej tworzy gwiazdy

Astronomowie opisali „superpodgrzaną fabrykę gwiazd”, która istniała zaledwie 800 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Galaktyka…
2025-11-18
Czy eksploracja Księżyca się opłaca?
Czy eksploracja Księżyca się opłaca?KOSMOS

Czy eksploracja Księżyca się opłaca?

Coraz więcej firm i agencji uważa, że tak, ale rachunek jest złożony. Po pierwsze, Księżyc…
2025-11-07
Perseverance odczytał na Marsie kronikę dawnych uderzeń asteroid.KOSMOSMISJE KOSMICZNE

Perseverance odczytał na Marsie kronikę dawnych uderzeń asteroid.

Łazik Perseverance odczytał na obrzeżu krateru Jezero zapis bardzo dawnych zderzeń asteroid z Marsem. To…
2026-07-16