Zmiany klimatu przyczyniają się do odkrywania zaginionych artefaktów w zamarzniętych krajobrazach Norwegii. Topniejące lodowce uwalniają przedmioty, które przetrwały w nienaruszonym stanie przez setki, a nawet tysiące lat. Badacze coraz częściej wyruszają w wysokie, mroźne góry, by odnaleźć te niezwykłe znaleziska.
Wśród państw zajmujących się tą nową dziedziną badań, nazwaną archeologią lodowcową, Norwegia zajmuje czołową pozycję. Jak podaje Espen Finstad, jeden z liderów programu Secrets of the Ice, w kraju odkryto już około 4500 artefaktów, co stanowi ponad połowę wszystkich znalezisk tego typu na świecie. Przedmioty te pozwalają naukowcom lepiej zrozumieć dawne szlaki handlowe i metody polowania w czasach wikingów oraz średniowiecza.
Norweskie góry od tysięcy lat były ważnym szlakiem transportowym. Ludzie podróżowali tamtędy, przewożąc towary pomiędzy wybrzeżem a obszarami śródlądowymi. Niektóre z tych tras wiodły przez lodowce, co sprawiło, że przedmioty porzucone przez wędrowców zostały na wieki zamrożone w lodzie. Wraz z globalnym ociepleniem i coraz szybciej topniejącymi lodowcami, przedmioty te zaczynają wychodzić na światło dzienne.
Jednym z najciekawszych stanowisk jest lodowiec Lendbreen, który stał się szczególnie cennym miejscem badań. Znaleziono tam liczne artefakty pochodzące z epoki wikingów i średniowiecza. W ostatnim sezonie badawczym odkryto wyjątkowo dobrze zachowaną strzałę sprzed 1300 lat, która leżała na powierzchni lodu – bez konieczności wykopalisk. Strzały są częstym znaleziskiem, ponieważ polowania na renifery były w przeszłości powszechną praktyką.
Wśród artefaktów odnalezionych na lodowcach można znaleźć zarówno znajome przedmioty, jak rękawice czy buty, jak i tajemnicze obiekty o nieznanym przeznaczeniu. Przykładem może być drewniany przedmiot przypominający trzepaczkę, który nie ma odpowiednika w dzisiejszych narzędziach. Znaleziono także średniowieczną podkowę oraz rzemienne przedmioty, prawdopodobnie fragmenty odzieży lub obuwia.
Każdy sezon przynosi nowe odkrycia, a archeolodzy z niecierpliwością czekają na kolejne wyprawy. Niestety, szybkie topnienie lodowców oznacza, że wiele cennych znalezisk może zostać utraconych, jeśli nie zostaną na czas odnalezione. Program Secrets of the Ice odgrywa kluczową rolę w dokumentowaniu i zabezpieczaniu tych skarbów, zanim zostaną zniszczone przez upływ czasu i warunki atmosferyczne.
Źródło: Science Alert
