Łazik Perseverance odczytał na obrzeżu krateru Jezero zapis bardzo dawnych zderzeń asteroid z Marsem. To ważne, bo badane warstwy należą do najstarszych terenów, jakie kiedykolwiek analizował marsjański łazik, i mogą opowiadać o burzliwym okresie wczesnego Układu Słonecznego.
Jak opisano w artykule NASA, Perseverance znalazł na krawędzi krateru Jezero grubą sekwencję warstw skał, którą zespół nazwał „Broom Point member”. Ma ona około 75 metrów grubości i prawdopodobnie liczy ponad 3,9 miliarda lat. W odróżnieniu od Ziemi, gdzie najstarsze ślady geologiczne zostały w dużej mierze „przetworzone” przez tektonikę płyt, Mars nie ma takiego mechanizmu recyklingu skorupy. Dzięki temu wyjątkowo stary zapis może być zachowany znacznie czytelniej.
Warstwy wyglądają jak kronika kolejnych uderzeń.
Instrumenty łazika wskazały w Broom Point sześć różnych typów skał. Wśród nich są brekcje, czyli skały złożone z kanciastych odłamków, które przeplatają się z warstwami drobnoziarnistego, rozkruszonego pyłu skalnego. Część fragmentów w brekcjach ma pęcherzyki po gazie, co sugeruje, że materiał był kiedyś stopiony.
Najmocniejszą wskazówką okazały się drobne, ciemne, szkliste kuleczki znajdowane w warstwach. Podobne drobiny potrafią tworzyć się także w procesach wulkanicznych, ale w tym przypadku ich duża liczba bardziej pasuje do scenariusza zderzeń asteroid, które wyrzucały w powietrze krople stopionej skały i pył, a potem „zasypywały” nimi okolicę.
Nie jedno zdarzenie, tylko seria uderzeń.
Powtarzanie się tych samych rodzajów skał na różnych poziomach sugeruje, że wysokenergetyczne wydarzenia następowały wielokrotnie. Zmieniała się wielkość uderzeń i odległość od miejsca, w którym odkładał się materiał, ale ich skutki trafiały do tej samej geologicznej „szuflady” i budowały kolejne piętra.
W danych pojawia się też trop związany z wodą lub lodem. Niektóre warstwy przypominają osady po gwałtownych, przyziemnych spływach rumoszu. Najprościej mówiąc, chodzi o sytuacje, w których rozgrzany materiał trafia na wodę albo lód i wszystko miesza się w dynamicznym, „płynnym” pędzie.
Krajobraz mógł ukształtować kosmiczny podwójny cios.
Część warstw jest przechylona pod bardzo dużym kątem, miejscami niemal pionowo. To zbyt strome ustawienie, by tłumaczyć je wyłącznie uderzeniem, które utworzyło sam krater Jezero. Naukowcy podejrzewają więc scenariusz dwuetapowy: najpierw ogromne zderzenie miało stworzyć wielkie zagłębienie Isidis i przechylić dawniej poziome warstwy, a dopiero później kolejne uderzenie utworzyło krater Jezero, popękało i uniosło już przechylone skały.
Aby kiedyś precyzyjnie określić czas tych wydarzeń, zespół pobrał dwa rdzeniowe próbki nazwane „Bell Island” i „Main River”. Jeśli w przyszłości trafią do laboratoriów na Ziemi, będzie można je datować i sprawdzić, kiedy oraz jak często dochodziło do takich zderzeń na wczesnym Marsie.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: NASA
