Teleskop Jamesa Webba pomógł astronomom zbudować jak dotąd najbardziej szczegółową mapę wielkoskalowej struktury Wszechświata, nazywanej kosmiczną siecią. To ważne, bo taka mapa pokazuje nie tylko, gdzie są galaktyki, ale też jak ich środowisko wiąże się z tym, kiedy powstają gwiazdy, a kiedy ten proces gaśnie.
Kosmiczna sieć to najprościej mówiąc „szkielet” kosmosu. Tworzą ją rozległe pasma materii, obszary gęste i prawie puste „pustki”, a także struktury, w których gromadzą się galaktyki. Nowa rekonstrukcja pozwala prześledzić, jak ten układ wyglądał w różnych epokach, od bardzo wczesnego Wszechświata aż po czasy bliższe współczesności.
Jak z danych Webba powstała mapa kosmicznej sieci.
Kluczem jest program obserwacyjny COSMOS-Web, opisany w artykule Live Science jako największy jak dotąd przegląd wykonany przez JWST. Zebrane dane umożliwiły zbudowanie katalogu 164 tysięcy galaktyk, a następnie odtworzenie przestrzennego „plastra” kosmosu i jego zagęszczeń oraz pustek.
Dlaczego ta wersja mapy jest wyraźniejsza od poprzednich.
W porównaniu z wcześniejszym przeglądem COSMOS2020, który opierał się m.in. na obserwacjach Teleskopu Hubble’a, COSMOS-Web oferuje lepszą precyzję w wyznaczaniu przesunięcia ku czerwieni. Najprościej mówiąc, przesunięcie ku czerwieni pozwala ocenić odległość i „czas” obiektu, bo światło w trakcie podróży przez rozszerzający się Wszechświat staje się bardziej czerwone. Nowe dane obejmują też więcej galaktyk, w tym słabsze, mniej masywne i bardziej odległe, które wcześniej były poza zasięgiem.
Co mówi to o życiu i gaśnięciu galaktyk.
Badacze pokazują, że zależność między gęstością otoczenia a tempem rozwoju galaktyk zmieniała się w czasie. We wcześniejszych epokach gęste obszary sprzyjały szybkiemu wzrostowi galaktyk. Później te same gęste środowiska częściej wiązały się z wyhamowaniem powstawania gwiazd, a masywne galaktyki w takich miejscach częściej stawały się „ciche”, czyli przestawały formować nowe gwiazdy.
Z pracy wynika też, że przez dużą część historii kosmosu znaczenie miały mechanizmy związane z samą masą galaktyk, a w bardziej współczesnym Wszechświecie coraz większą rolę odgrywa środowisko, które może odbierać galaktykom materiał lub utrudniać gromadzenie chłodnego gazu potrzebnego do narodzin gwiazd.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Livescience.Com
