Najnowsze zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba pokazuje z bliska niezwykłe „węzły” gazu i pyłu w Mgławicy Ślimak. To drobne, gęstsze struktury o kształcie przypominającym komety, których powstanie wciąż nie jest dobrze wyjaśnione.
Mgławica Ślimak, znana też jako NGC 7293, jest jednym z najbliższych przykładów mgławicy planetarnej, czyli obiektu tworzącego się pod koniec życia gwiazdy podobnej do Słońca. W tym etapie gwiazda odrzuca swoje zewnętrzne warstwy, a świecący gaz układa się w skomplikowane wzory. Jak opisano w artykule NASA APOD z 4 sierpnia 2026 roku, Webb uchwycił fragment tej mgławicy w podczerwieni i pokazał szczegóły, które trudno dostrzec w innych zakresach światła.
Te małe „kometarne” struktury wcale nie są takie małe.
Węzły kometarne mają masy podobne do masy Ziemi, ale ich rozmiary są ogromne jak na takie „kłębki” materii. Zwykle rozciągają się na skalę kilku razy większą niż orbita Plutona. Ich widok jest zaskakujący także dlatego, że nie były początkowo przewidywane przez modele opisujące wygląd mgławic planetarnych.
Dlaczego takie węzły w ogóle się pojawiają?
Ich pochodzenie nadal pozostaje niejasne. Jedna z hipotez zakłada, że węzły mogą powstawać i ewoluować, gdy istniejący gaz ulega „rozdrabnianiu” i zmianom pod wpływem wiatru gwiazdowego. Chodzi o strumień materii wypychany z centrum przez mniej gęsty, ale bardzo energetyczny wiatr emitowany przez centralną, zmieniającą się gwiazdę.
Mgławica Ślimak nie jest jedynym takim przypadkiem.
Podobne węzły zauważono także w innych mgławicach planetarnych, m.in. w Mgławicy Pierścień, Mgławicy Hantle oraz NGC 2392. To sugeruje, że nie jest to jednorazowa „dziwność” jednego obiektu, tylko zjawisko, które może towarzyszyć końcowym etapom życia wielu gwiazd.
Mgławica Ślimak znajduje się około 650 lat świetlnych od Ziemi w kierunku gwiazdozbioru Wodnika. Dzięki obserwacjom Webba w podczerwieni naukowcy dostają bardzo wyraźny wgląd w to, jak skomplikowana potrafi być materia wyrzucona przez umierającą gwiazdę i jak wiele wciąż pozostaje do zrozumienia w tych pozornie dobrze znanych obiektach.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: NASA
