Sierpień 2026 przynosi kilka prostych do obserwowania zjawisk na niebie: całkowite zaćmienie Słońca, maksimum Perseidów, wyjątkowo jasną Wenus po zachodzie oraz głębokie częściowe zaćmienie Księżyca. NASA w swoim miesięcznym przewodniku podpowiada, kiedy i jak najlepiej je wypatrywać.
Zaćmienie Słońca 12 sierpnia będzie częściowe w Polsce.
Całkowite zaćmienie Słońca przejdzie 12 sierpnia przez północną Rosję, Grenlandię, Islandię i północną Hiszpanię, a skrawek Portugalii znajdzie się w pasie całkowitości. Dla wielu innych miejsc — w tym dla dużej części Europy poza wskazanym pasem — zjawisko będzie miało charakter częściowy lub nie będzie widoczne. Jeśli ktoś obserwuje zaćmienie częściowe, Księżyc zasłania tylko fragment tarczy Słońca, a stopień „ukąszenia” zależy od lokalizacji.
Najważniejsza zasada jest prosta: Słońce oglądamy wyłącznie bezpiecznie. Jak opisano w artykule NASA, potrzebne są certyfikowane okulary do zaćmień lub bezpieczny wizjer słoneczny zawsze wtedy, gdy jakakolwiek część tarczy Słońca jest widoczna. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie chronią wzroku, a lornetki, teleskopy i aparaty nie mogą być używane bez odpowiedniego filtra słonecznego montowanego z przodu optyki.
Perseidy trafią na idealnie ciemne niebo.
Tego samego wieczoru, z 12 na 13 sierpnia, wypada maksimum roju meteorów Perseidów. Dodatkowym plusem jest nów 12 sierpnia, dzięki czemu niebo będzie naturalnie ciemniejsze. Perseidy pojawiają się co roku, gdy Ziemia przelatuje przez strumień drobin pozostawionych przez kometę Swift Tuttle. Te okruchy pyłu wchodząc w atmosferę z dużą prędkością spalają się, tworząc jasne smugi.
NASA radzi, by po pełnym zapadnięciu ciemności patrzeć w stronę północno wschodnią i wypatrywać gwiazdozbioru Perseusza wznoszącego się nad horyzont. W praktyce meteory mogą przeciąć każdą część nieba, więc warto obserwować szeroko. Najlepszy efekt daje późniejsza pora nocy, ciemne otwarte miejsce i co najmniej 30 minut na przyzwyczajenie wzroku do mroku.
Wenus będzie wieczorną latarnią nad zachodem.
Między 14 a 16 sierpnia Wenus osiągnie największą elongację wschodnią, czyli największe pozorne oddalenie od Słońca podczas tego wieczornego okresu widoczności. Szukamy jej nisko nad zachodnim horyzontem krótko po zachodzie Słońca — ma świecić jaśniej niż wszystkie okoliczne gwiazdy. Przez teleskop po zachodzie może wyglądać jak „prawie w połowie oświetlona”, podobnie jak mała faza Księżyca.
Głębokie częściowe zaćmienie Księżyca zamknie miesiąc.
W nocy z 27 na 28 sierpnia pełnia przejdzie przez cień Ziemi, powodując częściowe zaćmienie Księżyca. Według NASA zjawisko będzie widoczne z dużej części Ameryki Północnej i Południowej oraz z części Europy i Afryki. W maksimum około 93% średnicy Księżyca znajdzie się w najciemniejszej części cienia Ziemi, zwanej umbrą. Księżyc nie zniknie całkowicie, ale może wyglądać na mocno przygaszony, z rdzawo miedzianym zabarwieniem przy zacienionej krawędzi.
W odróżnieniu od zaćmienia Słońca, zaćmienie Księżyca jest bezpieczne dla oczu i można je oglądać bez żadnych filtrów. Lornetka lub niewielki teleskop pozwolą lepiej zobaczyć, jak zakrzywiony cień Ziemi przesuwa się po tarczy Księżyca.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: NASA
