Lądownik księżycowy Athena (IM-2) został uznany za utracony po nieudanym lądowaniu na powierzchni Księżyca. Była to druga komercyjna misja lądowania na Księżycu przeprowadzona przez firmę Intuitive Machines z siedzibą w Teksasie. 6 marca lądownik próbował dotrzeć na powierzchnię Księżyca, ale ostatecznie wylądował w kraterze w pobliżu południowego bieguna i przewrócił się na bok. Firma potwierdziła zakończenie misji w oficjalnym oświadczeniu.
Mimo że lądownik nie jest już operacyjny, misja nie została uznana za całkowitą porażkę. Athena dotarła na południowy biegun Księżyca, ustanawiając rekord najbardziej wysuniętego na południe lądowania w historii. Misja umożliwiła również przeprowadzenie kilku eksperymentów naukowych, w tym aktywację zestawu NASA PRIME-1. Po wylądowaniu kontrolerzy misji przyspieszyli realizację niektórych celów naukowych, jednak z powodu ekstremalnych temperatur i niekorzystnego ustawienia paneli słonecznych lądownik nie był w stanie ponownie naładować baterii.
Athena została wyniesiona w kosmos 27 lutego 2025 roku na pokładzie rakiety Falcon 9 firmy SpaceX z Centrum Kosmicznego Kennedy’ego. Na pokładzie znajdowało się kilka eksperymentów naukowych, w tym Polar Resources Ice Mining Experiment 1 (PRIME-1), zawierający wiertło TRIDENT i spektrometr masowy MSolo. Ich celem było badanie składu powierzchni Księżyca i poszukiwanie lotnych substancji, takich jak woda i dwutlenek węgla, co jest kluczowe dla przyszłych załogowych misji programu Artemis.
Według NASA, kontrolerzy misji byli w stanie aktywować wiertło TRIDENT i potwierdzić jego działanie, a towarzyszące instrumenty naukowe zebrały część danych. Na pokładzie Athene znajdowały się również inne ładunki, w tym Micro Nova Hopper (znany również jako Grace), zaprojektowany do eksploracji kraterów w promieniu do 2 km od lądownika, oraz system komunikacyjny Nokia Lunar Surface Communications System (LSCS) do testowania łączności 4G/LTE na powierzchni Księżyca. Mimo że Grace i dwa prywatne łaziki nie były w stanie opuścić lądownika, udało się uruchomić część eksperymentów naukowych przed utratą zasilania.
IM-2 dołączyła do swojej poprzedniczki, misji Odysseus (IM-1), która również upadła na bok podczas lądowania rok wcześniej. W obu przypadkach problemem była awaria głównego systemu nawigacyjnego laserowego w ostatniej fazie lądowania. Mimo to IM-1 była pierwszym lądownikiem NASA na Księżycu od czasów Apollo 17 i przetrwała na powierzchni dłużej niż IM-2. Tym razem lądownik wylądował jedynie 160 km od samego południowego bieguna Księżyca, ustanawiając nowy rekord w eksploracji tego obszaru.
Podczas gdy Intuitive Machines analizuje dane z misji IM-2, inna firma, Firefly Aerospace, z powodzeniem przeprowadziła misję Blue Ghost, lądując na północnej półkuli Księżyca 2 marca 2025 roku. W ramach programu Commercial Lunar Payload Services (CLPS), misja ta dostarczyła 10 eksperymentów NASA i ma pozostać aktywna przez około tydzień, dopóki noc księżycowa nie uniemożliwi dalszego poboru energii słonecznej.
Intuitive Machines planuje kolejne misje księżycowe – IM-3 i IM-4, które mają dostarczyć dodatkowe ładunki NASA. Ich starty są planowane odpowiednio na październik 2025 i 2027 rok.
Źródło: Universe Today
