Nowa analiza w „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society” kwestionuje filar współczesnej kosmologii: przyspieszanie ekspansji Wszechświata. Zespół autorów zwrócił uwagę na to, że supernowe typu Ia, używane od dekad jako „standardowe świece”, nie są tak jednakowe, jak zakładano. Ich maksymalna jasność zależy od wieku galaktyki-gospodarza: w młodszych galaktykach te supernowe są przeciętnie słabsze, a im dalej patrzymy, tym więcej widzimy właśnie młodych układów. Po uwzględnieniu tego efektu badacze otrzymali obraz kosmosu, w którym rozszerzanie nie przyspiesza, lecz od około miliarda lat delikatnie hamuje.
Autorzy oparli się na dobrze znanym fakcie, że wiek galaktyki można oszacować z jej widma: młode układy zdradzają obecność masywnych, niebieskich gwiazd i innego składu pierwiastkowego niż galaktyki dojrzałe. Gdy maksymalną jasność supernowych zestawiono z tym „zegarem”, korelacja okazała się silna statystycznie (około 5σ w pracach niezależnych zespołów). W konsekwencji wcześniejsze wnioski o przyspieszaniu – oparte na założeniu, że wszystkie świece są równoważne po prostych poprawkach – mogły systematycznie przeszacowywać odległości najdalszych obiektów.
Nowy obraz lepiej zgadza się z pomiarami fal barionowych (BAO) i danymi satelity Planck, a więc z metodami niezależnymi od supernowych. Jeśli to się potwierdzi, konsekwencje są ogromne: kosmologiczna stała Λ nie musiałaby tłumaczyć przyspieszenia, a ciemna energia przestałaby być niezbędnym składnikiem modelu. Nie oznacza to odrzucenia całej ΛCDM, lecz poważną korektę w jednym z jej kluczowych filarów. Trzeba też pamiętać, że wynik wymaga surowej weryfikacji na nowych, jednorodnych próbach i z innymi kalibracjami świec, bo każdy błąd systematyczny w astrofizyce lubi się maskować jako „nowa fizyka”.
Niezależnie od finału, praca przypomina, że kosmologia to układanka wielu linijek dowodów, a standardy precyzji nieustannie rosną.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Universe Today
