Naukowcy z Technion-Israeli Institute of Technology odkryli źródło jednych z najszybszych gwiazd we Wszechświecie – tzw. hipervelocity white dwarfs, czyli białych karłów poruszających się z prędkościami ponad czterokrotnie większymi niż potrzeba, by opuścić Drogę Mleczną. Białe karły to niezwykle gęste, gorące pozostałości po umierających gwiazdach. Od dawna obserwowano ich „ucieczkę” w kosmos, lecz mechanizm odpowiedzialny za te prędkości pozostawał tajemnicą.
Zespół badawczy kierowany przez dr Hilę Glanz przeprowadził trójwymiarowe symulacje zderzeń rzadkich białych karłów typu HeCO, zbudowanych z helu, węgla i tlenu. Okazało się, że gdy mniejszy karzeł zbliża się do większego, ulega deformacji i zderza się z nim, wywołując eksplozję w zewnętrznej warstwie większej gwiazdy, a następnie potężny wybuch w jej jądrze. Taki proces prowadzi do powstania supernowej typu Ia, a jądro mniejszego karła zostaje odrzucone w przestrzeń z prędkością ponad 2000 km/s. To właśnie w ten sposób rodzą się gwiazdy-uciekinierki, które potrafią całkowicie opuścić naszą galaktykę.
Odkrycie jest przełomowe, bo rozwiązuje zagadkę nietypowych supernowych typu Ia, które odgrywają ogromną rolę w badaniu ekspansji Wszechświata. Ich jasność, choć nieco słabsza niż w przypadku klasycznych eksplozji tego typu, pozwala na precyzyjne pomiary odległości i prędkości oddalania się obiektów kosmicznych. Dzięki temu możemy lepiej zrozumieć tempo rozszerzania się kosmosu.
Nowe badania tłumaczą również pochodzenie niezwykle szybkich białych karłów takich jak J0546 czy J0927, których właściwości nie pasowały do wcześniejszych modeli. Symulacje w pełnym 3D po raz pierwszy pokazały mechanizm ich powstawania i dały podstawy do nowych badań nad ewolucją gwiazd oraz rozkładem pierwiastków we Wszechświecie. Jak podkreślają autorzy, to nie tylko wyjaśnienie zagadki gwiezdnych uciekinierów, ale też wgląd w zupełnie nowy typ eksplozji gwiazdowych.
Źródło: Yahoo News
