Naukowcy stworzyli miniaturowy model ALS, który „oddycha i płynie jak ludzka tkanka”. Ten przełomowy „choroba na chipie” został opracowany na bazie komórek macierzystych i może przyspieszyć rozwój nowych terapii dla stwardnienia zanikowego bocznego (ALS) — choroby neurodegeneracyjnej, która prowadzi do zaniku mięśni i paraliżu.
ALS atakuje neurony ruchowe w mózgu i rdzeniu kręgowym, odpowiedzialne za kontrolę ruchów ciała. W wyniku ich obumierania sygnały z mózgu nie docierają do mięśni, co powoduje osłabienie i stopniową utratę sprawności. Większość przypadków ALS to tzw. forma sporadyczna, pojawiająca się bez wyraźnych przyczyn genetycznych.
Nowy model opracowali naukowcy z Cedars-Sinai, którzy pobrali krew od pacjentów z wczesnym ALS i zdrowych ochotników. Komórki krwi przekształcono w pluripotentne komórki macierzyste, które następnie „przeprogramowano” w neurony ruchowe i komórki tworzące barierę krew-mózg. Umieszczono je na mikrochipie, gdzie przez dwie osobne komory przepływał odżywczy płyn, symulujący krążenie krwi, dzięki czemu komórki mogły „oddychać” i dojrzewać jak w prawdziwym organizmie.
Taka dynamiczna platforma umożliwia badanie wczesnych zmian w komórkach ALS, które wcześniej trudno było dostrzec w statycznych kulturach komórkowych. Analizy genetyczne wykazały nieprawidłową aktywność receptorów glutaminianu — neuroprzekaźnika pobudzającego neurony — oraz obniżoną aktywność receptorów GABA, hamujących sygnały nerwowe. Ten nadmierny pobudzający efekt może przyczyniać się do późniejszego zaniku neuronów.
Model ten ma potencjał do testowania nowych leków i lepszego zrozumienia początkowych etapów ALS, zanim pojawią się widoczne objawy. Naukowcy planują dalsze udoskonalenia, m.in. wydłużenie czasu życia komórek na chipie oraz wprowadzenie kolejnych typów komórek, by dokładniej odtworzyć przebieg choroby. To ważny krok w kierunku skuteczniejszych terapii dla osób cierpiących na ALS.
Źródło: Yahoo News
