Nowe obserwacje radiowe gromady kulistej Omega Centauri nie wykryły sygnału, który potwierdziłby aktywność podejrzewanej czarnej dziury w jej centrum. To nietypowe, bo gdy czarna dziura ma choć trochę „paliwa”, zwykle zdradza się promieniowaniem z materii, którą zasysa.
Dlaczego Omega Centauri przyciąga uwagę?
Omega Centauri to największa i najjaśniejsza gromada kulista Drogi Mlecznej, pełna ok. dziesięciu milionów gwiazd. Najprościej mówiąc, gromada kulista to bardzo gęsty „rój” starych gwiazd związanych wspólną grawitacją. W takim środowisku łatwo przeoczyć, co dzieje się w samym jądrze.
Skąd wzięło się podejrzenie czarnej dziury?
Wcześniejsze analizy śledziły 1,4 mln gwiazd przez dwie dekady. W samym centrum znaleziono siedem gwiazd poruszających się tak szybko, że powinny uciec, a jednak pozostają związane. To sugeruje obecność masywnego obiektu, zgodnego z czarną dziurą o masie co najmniej 8200 mas Słońca, a w niektórych oszacowaniach nawet do 47 000.
Co miało zdradzić czarną dziurę?
Zespół postanowił poszukać śladu akrecji. Chodzi o sytuację, gdy czarna dziura „karmi się” gazem i pyłem, a rozgrzana materia tworzy dysk akrecyjny i świeci także w falach radiowych. Jak opisano w artykule, radioteleskopy obserwowały centrum Omega Centauri przez ok. 170 godzin, uzyskując najczulszy dotąd obraz radiowy tego obszaru.
Brak sygnału też jest informacją.
Nie wykryto żadnej emisji radiowej w miejscach, gdzie czarna dziura powinna się znajdować. To w praktyce oznacza, że jeśli taki obiekt istnieje, może akreować wyjątkowo nieefektywnie. Na podstawie zależności łączącej masę czarnej dziury z jej emisją radiową i rentgenowską oszacowano górny limit „wydajności” na ok. 0,004, czyli mniej niż pół procenta energii spoczynkowej wpadającej materii zamieniałoby się w promieniowanie.
Jedno z wyjaśnień jest proste: w centrum może brakować gazu, więc obiekt nie ma czym „świecić”. Omega Centauri bywa też opisywana jako pozostałość jądra małej galaktyki wchłoniętej przez Drogę Mleczną, a takie środowisko może być dla akrecji wyjątkowo ubogie.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Universal Today
