Wielu astronautów wracających z misji na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej zauważa niepokojącą zmianę — ich wzrok uległ pogorszeniu. To zjawisko dotyczy aż 70% załóg przebywających w kosmosie przez dłuższy czas i stało się jednym z największych wyzwań dla przyszłych, dalekich wypraw. NASA stara się zrozumieć, dlaczego nieważkość tak bardzo wpływa na oczy.
Dr Sarah Johnson jako jedna z pierwszych opisała, że po pół roku na orbicie wcześniej wyraźny tekst stał się dla niej rozmazany. Nie jest wyjątkiem — inni astronauci również skarżą się na problemy z czytaniem, rozmazany obraz i trwałe zmiany w widzeniu. Dolegliwość nazwano syndromem SANS (Spaceflight Associated Neuro-ocular Syndrome) i w przeciwieństwie do innych dolegliwości jak choroba kosmiczna czy osłabienie mięśni, wzrok nie zawsze wraca do normy po powrocie na Ziemię.
Naukowcy ustalili, że winowajcą jest mikrograwitacja. Na Ziemi siła grawitacji ściąga płyny w dół ciała. W kosmosie płyny przesuwają się w górę, co prowadzi do opuchlizny twarzy i podwyższonego ciśnienia wewnątrz czaszki. To z kolei spłaszcza gałkę oczną i powoduje obrzęk nerwu wzrokowego. Te zmiany mogą być nieodwracalne, co w przypadku lotu na Marsa, trwającego nawet trzy lata, staje się poważnym zagrożeniem dla misji.
NASA prowadzi badania nad rozwiązaniami, które mogą chronić wzrok astronautów. Testowane są specjalne soczewki, leki obniżające ciśnienie płynów w głowie, a także ćwiczenia poprawiające krążenie. Powstaje też specjalna komora symulująca ziemskie warunki ciśnieniowe wokół oczu.
Choć problem dotyczy astronautów, badania mają znaczenie także na Ziemi. Wiedza o tym, jak ciśnienie wpływa na wzrok, może pomóc w leczeniu jaskry i innych schorzeń neurologicznych. Kolejne misje pozwolą lepiej zrozumieć reakcje naszego ciała na kosmiczne warunki. A gdy w końcu polecimy na Marsa, miejmy nadzieję, że uda nam się zobaczyć wyraźnie to, co udało się osiągnąć.
Źródło: Universe Today
