Io, jeden z księżyców Jowisza, jest najbardziej wulkanicznie aktywnym ciałem w Układzie Słonecznym, z około 400 wulkanami i rozległymi przepływami lawy. Nowe badania, wykorzystujące dane z sondy Juno, wskazują jednak, że chaos geologiczny na powierzchni Io nie jest zasilany przez globalny ocean magmy, jak wcześniej sądzono. Zamiast tego, źródłem aktywności wulkanicznej jest układ rozproszonych komór magmowych w głębszej, stałej warstwie księżyca.
Naukowcy doszli do tego wniosku, analizując zdjęcia wykonane przez sondę Juno, dane grawitacyjne oraz historyczne informacje dotyczące odkształceń pływowych Io. Wyniki podważają wcześniejsze teorie o istnieniu jednolitego oceanicznego rezerwuaru magmy tuż pod powierzchnią i sugerują, że płaszcz Io jest w dużej mierze stały. To odkrycie może zmienić nasze rozumienie formowania się planet i księżyców, ponieważ oceany magmy były wcześniej uznawane za typowe dla młodych światów.
Io krąży wokół Jowisza co 42,5 godziny, a jego eliptyczna orbita powoduje intensywne siły pływowe, które generują ogromne ilości ciepła wewnętrznego w procesie zwanym gięciem pływowym. Jednak analiza pokazuje, że deformacje wywołane tym procesem nie są wystarczająco duże, aby potwierdzić obecność globalnego oceanu magmy w pobliżu powierzchni.
Aktywność wulkaniczna na Io jest tak ekstremalna, że erupcje i przepływy lawy mogą osiągać setki kilometrów. Powierzchnia tego księżyca, opisywana czasem jako przypominająca pizzę, jest stale pokrywana barwnymi śladami aktywności wulkanicznej – od krzemianów po dwutlenek siarki. To niezwykle dynamiczne środowisko sprawia, że Io jest nieustannie zmieniającym się światem.
Odkrycie ma również znaczenie dla badań innych księżyców, takich jak Enceladus czy Europa, a także egzoplanet i super-Ziem. Informacje zebrane przez sondę Juno dostarczają kluczowych danych na temat wpływu sił pływowych na struktury wewnętrzne planet i księżyców, co może pomóc w przyszłych badaniach układów pozasłonecznych.
Źródło: Science Alert
