Tsunami po trzęsieniu o magnitudzie 8,8 u wybrzeży Kamczatki 29 lipca 2025 r. zostało uchwycone z niespotykaną dotąd szczegółowością. Satelita SWOT zmapował czoło fali na otwartym Pacyfiku i pokazał, że nie była to jedna zwarta grzbietnica, lecz większa fala prowadząca i pociąg za nią mniejszych fal. Jak opisano w artykule ScienceAlert, to podważa popularne założenie, że duże tsunami są zasadniczo nierozpraszające.
SWOT (wspólna misja NASA i CNES) mierzy wysokość powierzchni wody szerokimi „pasami” o rozpiętości do ok. 120 km, dzięki czemu rejestruje ciągły obraz zjawiska, a nie pojedyncze przekroje. Kluczowy przelot nastąpił ok. 70 minut po wstrząsie, gdy czoło fali przemieszczało się już przez Pacyfik. W danych widać naprzemienne obszary podniesienia i obniżenia poziomu morza, a wysokość fali wiodącej przekraczała 45 cm.
Zespół badaczy połączył zapisy SWOT z odczytami trzech boi DART na otwartym oceanie. Taki zestaw pozwolił prześledzić propagację i rozpraszanie fal, a także rozprzestrzenianie i odbicia na strukturach dna. Rejestrowany wzorzec różni się od klasycznych modeli „pojedynczej fali” i sugeruje, że rozpraszanie może mieć większe znaczenie, niż dotąd przyjmowano dla wielkich tsunami powstających na strefach subdukcji.
W praktyce oznacza to lepsze prognozy i ostrzeganie. Jeśli satelita trafi z przelotem na wczesną fazę zdarzenia, może dostarczyć mapy wysokości powierzchni morza, które zasilą modele numeryczne i szybciej pokażą, gdzie i kiedy fale będą najbardziej niebezpieczne. Nawet jednorazowe „zdjęcie” o wysokiej rozdzielczości pomaga skalibrować symulacje zasilane samymi boiami, a seria takich obserwacji pozwoliłaby urealnić parametry źródła trzęsienia i tarcia na uskoku.
To pierwszy tak szczegółowy zapis wielkiej fali subdukcji z orbity. Naukowcy podkreślają, że podobne obserwacje – łączone z sieciami DART i danymi z innych satelitów – mogą w przyszłości działać niemal w czasie zbliżonym do rzeczywistego, wydłużając okno na ewakuację w strefach przybrzeżnych. Jednocześnie doświadczenie z Kamczatki wskazuje, że modele wykorzystywane w systemach ostrzegania powinny szerzej uwzględniać rozpraszanie i rozszczepianie się czoła fali na otwartym oceanie.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia (NASA/JPL-Caltech) w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Yahoo News
