Naukowcy opisali pięć „er” rozwoju mózgu w ciągu całego życia człowieka. Kluczowe punkty zwrotne pojawiają się średnio w wieku około 9, 32, 66 i 83 lat, a szczyt sprawności dorosłego mózgu przypada mniej więcej na trzydziestkę. Jak podano w materiale NewsNation, który powołuje się na Nature.com, to wnioski z dużej analizy sieciowej organizacji mózgu w przekroju populacji.
Badacze patrzyli na mózg jak na złożoną sieć połączeń i mierzyli jej „topologię”, czyli sposób, w jaki obszary komunikują się i tworzą spójne układy. Te miary pozwalają ocenić integrację i wydajność przetwarzania informacji bez zaglądania w pojedyncze neurony. W danych wyróżniono cztery punkty załamania trajektorii – w późnym dzieciństwie, w młodej dorosłości, w wczesnej starości i w późnej starości. Każdy z nich rozpoczyna odrębny etap, w którym parametry organizacji sieci zmieniają się w charakterystyczny sposób, a zmiany te nie są liniowe.
W okolicach 30. roku życia sieć mózgowa osiąga układ, który można uznać za maksymalnie zintegrowany i efektywny: komunikacja między obszarami jest najbardziej uporządkowana, a sygnały krążą najsprawniej. Wcześniejsze lata to intensywna przebudowa łączności związana z dojrzewaniem funkcji poznawczych. Po trzydziestce zaczynają się powolne przeobrażenia, które w okolicach 66. roku życia przyspieszają i prowadzą do kolejnego przejścia organizacyjnego. Ostatni punkt, blisko 83. roku życia, wyznacza etap późnej starości, gdy wzorce połączeń ponownie zmieniają charakter.
Autorzy podkreślają, że rozwój topologii mózgu łączy się z kluczowymi wynikami poznawczymi i zachowaniami oraz z parametrami zdrowia psychicznego. Do tej pory takie relacje opisywano zwykle w wąskich przedziałach wieku, na przykład w samej tylko dziecięcości; nowe podejście obejmuje całe życie i uwzględnia wiele wskaźników jednocześnie. Uzyskany obraz pokazuje, że mózg nie starzeje się po prostym torze: przechodzi przez wyróżnione fazy, które mogą pomagać lepiej rozumieć różnice między ludźmi, planować badania i porównywać wyniki w różnych grupach wiekowych. Wyniki nie rozstrzygają przyczyn zmian, ale wskazują wyraźne ramy czasowe, które mogą stać się punktem odniesienia dla przyszłych prac nad rozwojem, wydolnością i starzeniem się układu nerwowego.
Ilustracja została przygotowana z użyciem AI na bazie oryginalnego zdjęcia w celu zachowania spójności wizualnej.
Pełna treść źródłowa: Yahoo News
