Układ nerwowy obwodowy, czyli PNS, to sieć nerwów odpowiedzialna za codzienne funkcjonowanie – od chodzenia, przez ruchy oczu, po ostrzeganie mózgu, gdy nadepniemy na klocek Lego. Do tej pory badacze skupiali się głównie na mózgu i rdzeniu kręgowym, pozostawiając tę część układu nerwowego w dużej mierze niezmapowaną. Teraz, po raz pierwszy w historii, powstała pełna trójwymiarowa mapa nerwów ssaka – w tym przypadku myszy.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Cell prezentuje pierwszy kompletny „connectome” zwierzęcia, czyli szczegółowy schemat połączeń nerwowych obejmujący nie tylko centralny układ nerwowy, lecz także całą sieć obwodową. Naukowcy pracowali na 16 myszach, których ciała zostały poddane procesowi przezroczystości, dzięki czemu usunięto tłuszcz, wapń i inne elementy blokujące światło. Następnie specjalne narzędzie tnące i mikroskop pozwoliły obrazować tkanki co 400 mikrometrów – uzyskując dane, których zebranie w tradycyjny sposób zajęłoby lata.
Część myszy została genetycznie zmodyfikowana, by ich neurony świeciły fluorescencyjnie, inne poddano barwieniu immunologicznemu, a kolejne – badaniom z wykorzystaniem wirusów, które pozwoliły śledzić przebieg włókien nerwowych. Szczególną uwagę zwrócono na nerw błędny, kluczowy element PNS. Okazało się, że poszczególne jego włókna łączą się tylko z jednym organem w układzie pokarmowym, a nie z wieloma, jak wcześniej sądzono. To odkrycie zmienia rozumienie działania tego nerwu i jego roli w regulacji pracy żołądka czy jelit.
Zdaniem badaczy mapa taka stanowi podstawę do lepszego zrozumienia, jak nerwy kontrolują funkcje organizmu. W przyszłości podobne techniki mogą znaleźć zastosowanie w medycynie człowieka – od planowania precyzyjnych operacji po opracowanie nowych metod leczenia bólu przewlekłego czy chorób neurologicznych. To krok przybliżający naukę do stworzenia pełnego „atlasu” układu nerwowego ssaków, a następnie ludzi.
Źródło: Yahoo News
